15 december 2023 | kunsttheorie /ik en de ander | werkcollege Hinnekind
Etnografische musea onder de loop dit College.
voorbeeld Fiona Hall , bienalle 2015.
Ze werkte samen in co-creatie, maar alles werd op haar naam gezet zonder de mede-creator te vermelden. Iedereen prees het werk, maar niemand dacht aan de co-creator. Was het niet belangrijk? Is er sprake van superioriteit als een blanke vrouw ten opzichte van de ander?
De veranderingen lijken nu sneller te gaan, met meer critici die hier
aandacht aan besteden.Tijdens de wereldtentoonstelling van 1897 in Brussel werd de tentoonstelling gehouden in het Afrikapaleis, voorheen het Koloniënpaleis, in Tervuren, als een promotiemiddel. Andere gebouwen uit het koloniale tijdperk zijn ook gefinancierd met geld uit de slavenhandel. Kan dit nog als basis dienen voor kunsttentoonstellingen? In mijn ogen is het twijfelachtig.
Het omgaan met kunst uit andere landen die we in onze musea tentoonstellen, vereist een zorgvuldige benadering en een breder perspectief. Ik geloof dat het essentieel is om samen te werken met de gemeenschappen van herkomst, waarbij we intensief onderzoek doen naar de betekenis van het kunstwerk binnen hun cultuur. Het betrekken van mensen uit die gemeenschappen bij het onderzoek kan waardevolle inzichten opleveren en zorgen voor een respectvolle benadering.
Een mogelijke aanpak is om samen met de oorspronkelijke gemeenschappen te verkennen wat het kunstwerk voor hen betekent. Dit proces kan gepaard gaan met open dialogen en het delen van kennis over de culturele context. In sommige gevallen kan overwogen worden of het passend is om het kunstwerk terug te geven aan de oorspronkelijke eigenaar.
Als het kunstwerk in het museum wordt tentoongesteld, is het van groot belang om dit te doen met nauwkeurige en respectvolle uitleg over de herkomst en betekenis ervan. Het museum kan fungeren als een educatieve ruimte, waar bezoekers niet alleen het kunstwerk waarderen, maar ook inzicht krijgen in de culturele achtergrond ervan.
De sleutel tot een breder perspectief is samenwerking, respect en het erkennen van de diversiteit van perspectieven op kunst en cultuur.
definitie museum
Vorige museumdefinitie|
Een museum is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk
voor publiek, die ten dienste staat van de samenleving en haar ontwikkeling. Een museum
verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert en geeft bekendheid aan de
materiële en immateriële getuigenissen van de mens en zijn omgeving, voor doeleinden van
studie, educatie en genoegen. (Nederlandse vertaling, 2006)
Voorgestelde museum definitie |
Musea zijn democratiserende, inclusieve en meerstemmige ruimtes voor kritische dialoog
over het verleden en de toekomst. Terwijl ze de conflicten en uitdagingen van het heden
erkennen en aanpakken, houden ze artefacten en exemplaren in beheer voor de
samenleving, bewaren ze uiteenlopende herinneringen voor toekomstige generaties en
garanderen ze gelijke rechten en gelijke toegang tot het erfgoed voor alle mensen.
Musea hebben geen winstoogmerk. Ze zijn participatief en transparant en werken in actief
partnerschap met en voor diverse gemeenschappen om inzichten in de wereld te
verzamelen, te bewaren, te onderzoeken, te interpreteren en te tentoonstellen. Met als doel
bij te dragen aan de menselijke waardigheid, sociale rechtvaardigheid, wereldwijde gelijkheid
en planetair welzijn. (Nederlandse vertaling, 2019)
Huidige definitie |
"Een museum is een non-profit, permanente instelling in dienst van de samenleving die
materieel en immaterieel erfgoed onderzoekt, verzamelt, conserveert, interpreteert en
tentoonstelt. Open voor het publiek, toegankelijk en inclusief, musea bevorderen
diversiteit en duurzaamheid. Ze opereren en communiceren ethisch, professioneel en met
de deelname van gemeenschappen, en bieden gevarieerde ervaringen voor onderwijs,
plezier, reflectie en kennisuitwisseling."
Reflectie op het hoorcollege |
Wanneer het herzien van de definitie niet zo heel lang laat wacht bijvoorbeeld om de 10 jaar plaatsvindt, kunnen we zeker vooruitgang boeken. Iets wat al zo lang als een goed idee wordt beschouwd, kan niet zomaar in een paar jaar worden omgedraaid. Voor mij is het al een grote stap als ik vooruitgang zie en voel. In 2015 werd er niet kritisch gekeken naar het werk van Fiona Hall, maar nu is bekend dat er wel kritiek op is.
Het voorstel werd afgewezen omdat het vanuit een westers perspectief goed leek, maar landen als Rusland, Japan, China, enzovoort, er niet mee konden werken. Daarom werd er gezocht naar een middenweg.
Opvallende punten in het voorstel en de uiteindelijke definitie:
Voorgestelde definitie:
1. Kernwaarden van musea zijn democratisering, inclusie en meerstemmigheid.
2. Specifieke focus op het aanpakken van hedendaagse conflicten en uitdagingen, met een sterke verbinding tussen musea en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Huidige definitie:
1. Benadrukking van het non-profitkarakter en de dienstbaarheid aan de samenleving.
2. Inclusie van ethisch, professioneel en gemeenschapsgericht handelen, met een brede focus op educatie, plezier, reflectie en kennisuitwisseling.
Het verschil tussen de twee definities lijkt te liggen in de uitgebreide focus op maatschappelijke kwesties en verantwoordelijkheden in het voorstel, terwijl de uiteindelijke definitie meer nadruk legt op de traditionele rol van musea als instellingen voor erfgoedbehoud en educatie, zij het met een hedendaagse benadering.Werkcollege Koenraad Hinnekind
utopische wereld van Jan Fabre
Schildpad
De kunstenaar zelf op een (vrouwlijke, benadukte Fabre) schildpad op weg naar Utopia. Op de rug van een tergend trage schildpad nog een eind weg, hoewel, het gaat om een zeeschildpad die sneller is dan zijn landgenoten. De locatie aan het strand, kijkend over de zee is een integraal onderdeel van het kunstwerk (aanvankelijk stond het werk op het strand).
De schildpad komt vaak voor in legenden over het ontstaan van de wereld. In Azië staat de schildpad in oude mythen ook wel symbool voor de wereld, de platte onderkant van het schild is de aardkorst, de bolle bovenkant het hemelgewelf. Daarmee verenigt het dier hemel en aarde in zich. In andere verhalen is de schildpad het fundament van de wereld, draagt het de aarde.
Searching for utopia. (z.d.). https://www.buitenbeeldinbeeld.nl/Beaufort/Nieuwpoort3.htm
herpositioneren van de mens|
Reflectie college Koenraad Hinnekind |
Het streven naar een nieuwe balans tussen mensheid, natuur en technologie is een essentiële zoektocht in onze tijd. Kunsteducatie, met haar unieke vermogen om perspectieven te verbreden en creativiteit te stimuleren, kan aanzienlijk bijdragen aan dit streven. Het traditionele mensgecentreerde denken evolueert naar een meer gebalanceerde benadering, waarin mens, natuur en technologie als gelijken worden beschouwd.
Kunsteducatie kan een katalysator zijn voor deze verschuiving door ruimte te bieden voor reflectie, dialoog en verbeeldingskracht. Door kunstwerken te verkennen die de verbondenheid tussen mens, natuur en technologie belichten, kunnen leerlingen een dieper begrip ontwikkelen van hun rol in het grotere ecosysteem.
De focus verleggen van een puur menselijke oriëntatie naar een meer natuur-gecentreerde benadering impliceert ook een bewustwording van de impact van technologie op ons milieu. Kunsteducatie kan helpen deze bewustwording te vergroten door middel van kunstwerken die de relatie tussen technologische vooruitgang en duurzaamheid verkennen.
Kortom, kunsteducatie heeft de kracht om een nieuw bewustzijn te creëren en een paradigmaverschuiving te ondersteunen, waarbij de mensheid, de natuur en technologie in harmonie samenwerken. Door het cultiveren van creatieve denkwijzen en het stimuleren van reflectie, draagt kunsteducatie bij aan het vormgeven van een meer gebalanceerde en duurzame toekomst.
Even voor mezelf hoe in te zetten in educatie, Hier zijn enkele ideeën:
Eco-Kunst Installaties:
Laat studenten samenwerken aan het creëren van kunstinstallaties die de symbiotische relatie tussen mens, natuur en technologie weerspiegelen. Ze kunnen gebruikmaken van duurzame materialen, groene technologie en digitale elementen om een uitdrukking te geven aan het streven naar evenwicht.
Ecologische Fotografie en Storytelling:
Laat studenten fotografie gebruiken als een middel om de relatie tussen mens en natuur vast te leggen. Ze kunnen beelden combineren met verhalende elementen om te reflecteren op hoe technologie zowel positieve als negatieve invloeden heeft op ecologische evenwichten.
Duurzame Kunstpraktijken:
Onderzoek met studenten kunstenaars en kunstbewegingen die duurzaamheid en milieubewustzijn benadrukken. Laat ze geïnspireerd raken door deze praktijken en moedig hen aan om hun eigen kunstwerken te creëren met een focus op het herstellen van balans.
Door kunsteducatie op deze manier te benaderen, worden studenten aangemoedigd om na te denken over de complexe dynamiek tussen mens, natuur en technologie en kunnen ze creatieve oplossingen verkennen voor een meer gebalanceerde toekomst.
Reflectie op de middag|
Deze opdracht heeft me een waardevol inzicht gegeven in het verbinden van natuur met educatie, en de toevoeging van de spelvorm heeft me op een inspirerende manier laten denken. Het integreren van natuurlijke elementen in educatieve activiteiten opent de deur naar boeiende en praktische leermomenten. Bovendien heeft de speelse aanpak niet alleen het leerproces verrijkt, maar ook een stimulerende en plezierige dimensie toegevoegd aan het verkennen van de relatie tussen mens en natuur. Het benutten van deze methoden lijkt me niet alleen waardevol voor mijn persoonlijke groei, maar ook voor het creëren van boeiende en effectieve leerervaringen voor anderen.
Rosi Braidotti
Rosi Braidotti behandelt de postmenselijke conditie als een cruciaal aspect van onze historische ontwikkeling, met aandacht voor zorgen over afwijkingen, machtsmisbruik en duurzaamheid. Het beschrijft de overgang naar een 'post-theorie' fase en wijst op nieuwe kansen en bedreigingen die voortkomen uit hedendaagse wetenschap. Echter, er is gebrek aan geschikte kritische schema's om het heden te analyseren.
Na de Koude Oorlog zijn politieke bewegingen afgewezen, wat heeft geleid tot de opkomst van de ideologie van de vrije markt. Deze verschuiving heeft geleid tot anti-intellectualisme en een oppervlakkige versie van neo-empirisme in geesteswetenschappenonderzoek.
De postmenselijke toestand introduceert een kwalitatieve verschuiving in ons denken over gemeenschappelijke referenties, identiteit en relaties. Het roept vragen op over de menselijke verbetering en creëert spanning over de relevantie van de geesteswetenschappen.
De postmenselijke kennis streeft naar principes van gemeenschapsbinding, vermijdt conservatieve nostalgie en neoliberale euforie, en bevrijdt van het provincialisme van de geest. De auteur pleit voor een kritische en creatieve benadering om anders over onszelf te denken.
De tekst onderzoekt de cruciale rol van de postmenselijke conditie in onze historische ontwikkeling, met aandacht voor zorgen over afwijkingen, machtsmisbruik en duurzaamheid. Het beschrijft de overgang naar een fase na de theorie en wijst op nieuwe kansen en bedreigingen die voortkomen uit hedendaagse wetenschap. Echter, er ontbreken geschikte kritische schema's om het heden te analyseren.
Na de Koude Oorlog zijn politieke bewegingen afgewezen, wat heeft geleid tot de opkomst van de ideologie van de vrije markt. Deze verschuiving heeft anti-intellectualisme en een oppervlakkige versie van neo-empirisme in geesteswetenschappenonderzoek veroorzaakt.
De postmenselijke toestand brengt een kwalitatieve verschuiving in ons denken over gemeenschappelijke referenties, identiteit en relaties. Het roept vragen op over menselijke verbetering en creëert spanning over de relevantie van de geesteswetenschappen.
Postmenselijke kennis streeft naar principes van gemeenschapsbinding, vermijdt conservatieve nostalgie en neoliberale euforie, en bevrijdt van het provincialisme van de geest. De auteur pleit voor een kritische en creatieve benadering om anders over onszelf te denken.
Anglo-Amerikaanse taal en literatuur (Universiteit van Turijn)